Een wereld van poëzie: Ricardo Brey in het Nicc in Antwerpen
text: Luk Lambrecht
                      
 
 
 
 
Het Nicc - als professionele organisatie van en voor beeldend kunstenaars opereert vanuit Antwerpen in een gedeelde ruimte met het kunstencentrum Extracity.
Het is goed dat ook kunstenaars zelf het heft in eigen handen kunnen nemen en vanuit hun standpunt correcties kunnen aanbrengen op het overvloedige expo-aanbod en daarenboven modellen van 'tonen' kunnen uitproberen die haaks staan op hoe galeries en musea omgaan met (hun) kunst. Dat is natuurlijk niet eenvoudig en in het verleden bleek wel eens meer dat kunstenaars op een zelfde stramien denken over de presentatie van kunst.
In tijden van nerveuze over-kill dringt de vraag zich op hoe de aandacht voor het kunstwerk kan worden vertraagd en aangescherpt. Een algemene bedenking blijft op welke manier van "presenteren" het kunstwerk en langere nawerking behoudt bij de bezoeker. Met andere woorden in de drukte van het expo-maken wordt soms wel eensn vergeten na te denken over de finaliteit van een tentoonstelling. Een expo kan niet zomaar een goed ingerichte etalage zijn; daartoe zijn de couturiers beter in staat.
Ricardo Brey (1955) die sinds 1991 leeft en werkt in Gent kreeg inmiddels al een ruime expo in het Smak in Gent en een grote onderscheiding van de Vlaamse Gemeenschap. Maar het blijft nog steeds wachten op de allereerste aankoop van een kunstwerk van onze belangrijke "landgenoot" door één van onze betoelaagde musea voor actuele kunst... Dat stemt tot nadenken temeer omdat onze musea meer en meer uitheemse kunst aankopen uit hoeken van de wereld die ons "cultureel" nauwelijks bekend zijn. Ricardo Brey is een eigenzinnige kunstenaar die in ons land leeft en werkt en een voorbeeld van een parcours aflegt door niet toe te willen geven aan welk dictaat dan ook.
Ricardo Brey ontdeed de ruimte van het Nicc van alle muurtjes en laat het natuurlijke licht gulzig binnenvallen in een spaarzame en klassiek opgebouwde expo waar alle werken onderling affiniteiten vertonen met elkaar. Dat is in het Nicc een verademing omdat curatoren soms de neigng vertonen de kunstwerken te sacraliseren in aparte kamers en/of tijdelijk opgetrokken ruimtes.
Het oeuvre van Ricardo Brey schippert tussen wetenschap en filosofie en krijgt en behoudt een "open" vorm met veelal materialen of objecten afkomstig van een rommelmarkt.
Juist al die "geleefde" en met verborgen verhalen "afgedankte" objecten worden "in schoonheid" door de kunstenaar in vervreemdende constellaties samengebracht zodat de bezoeker wordt geconfronteerd met beelden die werkelijk naast onze tijd (blijven) staan.
De assemblages en tekeningen van Ricardo Brey zijn nauwgezette accumulaties zoals bij "Untitled 1" met handschoenen, een olifantenpoot, glazen proefbuisjes en kleurrijke knopen die "rusten" in een glazen container op stalen sokkel. Het is werk dat op een plastisch gecondenseerde vorm een wereld alludeert waarin de toeschouwer al naargelang zijn achtergronden kan verdwalen.
Al het werk van Ricardo Brey is sterk associatief via het bij elkaar voegen van zinnelijke materialen en vreemde objecten die betekenissen oproepen over de (relatieve) plaats van de mens in het universum.
Naast de schitterende collages met reproducties en modder zijn werken zoals "San Lorenzo's Tears" en "Hummig" ronduit poëtische pareltjes. Een klarinet zit vast op een stuk roest staal dat wordt omringd door cirkels van ijzerdraad met hier en daar flikkerende parels die als planeten rondom het instrument wentelen... "San Lorenzo Tears" is een indirect politiek werk: vanuit een gitzwarte motorhelm wringen zich slierten fonkelende parels die zich zowel aanbieden als decoratie als een stroom van tranen. Het werk "kan" ook alluderen op de botsingen tussen betogers en politie tijdens G8 betogingen waar de "strijd" zich op het scherp van de snede afspeelt over de verdeling.. van de rijkdom op onze wereld.
Ricardo Brey is een meester in het insinueren van een onbepaalde "kosmos" zonder dat de tijd waarin wij leven de kunstwerken inhoudelijk bepalen en overmeesteren en die onderstroom van intenties komt hier in het Nicc ontzettend goed uit de verf.
Alle werken zijn gemaakt met vertrouwde materialen maar evoceren een "ongrijpbare" wereld waarin de "kunde" van de kunstenaar ons wijst op het relatieve van het materiële. Via het kunstwerk worden wij confronteert met een aangescherpt bewustzijn omtrent de manier waarop de mens zichzelf soms te "centraal" plaatst. Ricardo Brey laveert met aarde, fotodocumenten en met de meest bizarre voorwerpen zoals professionele blusslangen tussen de domeinen van wetenschap en poëzie naar een beeldtaal die zonder schroom "wereldtaal" kan worden genoemd.
Tot besluit een treffend citaat uit de nicc-publiekstekst:
"Ricardo Brey pretendeert niet iets te willen aantonen maar gaat verder met het uitdiepen van de vragen die aan de menselijke geest worden gesteld in deze tijden van technologie en materialisme, waarbij hij tracht een cirkel te sluiten en nieuwe te openen".

luk lambrecht
 
 
Â